YOU ARE HERE:
تاریخ ایران اسلامی
طاهریان

حکومت طاهریان اولین حکومت ایرانی بعد از حمله اعراب است. موسس این حکومت،طاهر بن حسین یکی از فرماندهان لشگر مامون بود. علی رغم اینکه طاهریان همیشه با خلافت عباسیان هماهنگ بودند. اما به هر حال توانستند حکومت شبه مستقلی را در ایران پایه گذاری کنند. نوادگان طاهر ذوالیمینین پس از او توانستند 50 سال بر مناطقی از ایران حکومت کنند. و مشهورترین آنها عبدالله بن طاهر بود که در آبادانی شهرها به خصوص نیشابور همت گماشت. حکومت طاهریان در سال 206 تاسیس شد و در سال 259 هجری قمری با حمله یعقوب لیث سقوط کرد. اما تا مدتها پس از آن مقام شرطگی بغداد در دست این خاندان بود.

مشاهده مطالب...
صفاریان

صفّاريان نزديک به يکصدو چهل سال امارت کردند. اوج قدرت و دولت ايشان در زمان يعقوب و برادرش عَمرولِيث بود که تمام نواحي شرقي و مرکزي و جنوبي و جنوب غربي ايران را به اختيار گرفتند و برضدّ خليفه عبّاسي قيام کردند. جنگ يعقوب و سپاهيان خليفه کنار رود دِجله ميان بغداد و مداين رخ داد و اگرچه با دسيسه اي به شکست يعقوب انجاميد، امّا دستگاه خلافت را سخت هراسان کرد. چندي بعد، پس از آن که عَمروليث، که او نيز اميري دلير و با تدبير و جوان مرد بود، اسير امير اسماعيل ساماني گرديد و در زندان بغداد کشته شد، حکومت صفّاريان تنها به مناطق محلّي محدود گرديد. صفّاريان نخستين سلسله ايراني بودند که فارسي‌گويان را گرامي داشتند.* با شرح و نقل پهلواني‌ها و داستان هاي کهن در زمان ايشان، مقدّمات جمع آوري و نظم شاهنامه، در دوران‌هاي بعد فراهم آمد. حکومت صفاریان از سال 247 تا 393 هجری قمری به طول انجامید.

مشاهده مطالب...
سامانیان

سامانیان از اصیل ترین خاندان های حکومتی در ایران به شمار می آمدند. موسس این حکومت یعنی امیر اسماعیل سامانی توانست با شکست عمرو بن لیث صفاری، بسیاری از مناطق ایران را تحت نفوذ خود بگیرد. از شاخصه های بارز این حکومت، احیای فرهنگ و تمدن ایرانی و پیوند زدن آن با اسلام بود. تا جاییکه دوران صدسالۀ سامانیان، به عصر طلایی تمدن ایرانی شهره گشته است. اگرچه آنها از لحاظ سیاسی کاملا با خلافت عباسی هماهنگ بودند. سامانیان از سال 279 تا 389 هجری قمری بر مناطق بسیاری از ایران حکومت کردند و سرانجام توسط سلطان محمود غزنوی از میان رفتند.

مشاهده مطالب...
دیالمه آل زیار

زياريان ازسرداران و جنگجويان گيلان و طبرستان بودند که درقرن چهارم هجري/دهم ميلادي با برانداختن سادات علوي طبرستان به تدريج حکومتي مقتدر ايجاد کردند. مرکز ايشان گرگان بود. اميران زياري با به دست آوردن قدرت بسيار تا نزديک بغداد پيش رفتند. امّا پيوسته با ديلميان آل بويه و سامانيان درحال جنگ بودند.*
مقتدرترين اميرزياري، مرداويج پسر زيار بود که در اثر درشت خوئی توسط اطرافیانش کشته شد. زياريان ، بيش ازصدسال حکومت محلّي داشتند و عاقبت در زمان سلجوقيان به اطاعت ايشان درآمدند.

مشاهده مطالب...
آل بویه

حکومت آل بویه یا دیلمیان، داستان سه برادر ماهیگیر است که با اتحاد پولادین خود بر امپراتوری اسلامی دست یافتند. و اولین حکومت مقتدر شیعی را در ایران پایه گذاری کردند. آل بویه بیش از 150 سال بر ایران و عراق حکومت کردند. در حکومت آل بویه، مراکز علمی شیعه به اوج شکوفایی و قدرت رسیدند. و بزرگترین دانشمندان شیعه در این دوره رشد یافتند. شاید بتوان گفت حکومت این خاندان، آخرین حکومتِ یک خاندان اصیل ایرانی است. تا زمان صفویه که «ایران» تعریف جدیدی به خود گرفت. به هر حال حکومت آل بویه با لشگر کشی طغرل بیک سلجوقی، به بغداد پایان یافت.

مشاهده مطالب...
غزنویان

غزنويان غلامان ترکي بودند که در زمان سامانيان به ايران راه يافتند. مرکز ايشان غَزنه يا غزنين در افغانستان بود. يکي از افراد قبايل غزنوي به نام سَبُکتَکين در زمان امير نوح ساماني قدرت يافت. پسر سبکتکين، محمود، که همراه پدر به خراسان آمده بود در نيشابور ماند. پس از مرگ سَبُکتَکين، او بي فاصله خود را به غزنه رساند و با غلبه بر برادر حکومتي بزرگ تشکيل داد. محمود غزنوی تمام حکومت های ایرانی را یک به یک از میان برد و بیشتر برای کسب غنائم بارها به هندوستان لشگر کشید.پس از محمود پسرش مسعود بيش از ده سال پادشاهي نکرد، زيرا ترکان سلجوقي که در زمان محمود به نواحي شمال خوارزم راه يافته بودند حمله آوردند و مسعود را شکست دادند. پس ازمسعود تني چند از اميرزادگان غزنوي به سلطنت نشستند.* امّا قلمرو ايشان به غَزنه و هند منحصر شده بود و ديگر در ايران نفوذي نداشتند. پس از افتادن غَزنه به دست غوريان که آن را با خاک يکسان کردند، غزنويان لاهور را مقرّ دولت خود ساختند و سرانجام از غوريان شکست خوردند و درسال 582 ه/1186م از ميان رفتند.

مشاهده مطالب...
سلجوقیان

سلجوقيان طايفه اي از ترکمانان غُز و خَزَر بودند  آنان در پي يافتن چراگاه هاي خرّم درماوراء النهربه جنگ و گريز مشغول بودند تا سرانجام سلطان مسعود غزنوي را  شکست دادند و به ايران سرازير شدند طُغْرُل اوّل نخستين پادشاه ايشان بود که  در نيشابور بر تخت نشست. از آن پس، تيره هاي مختلف سلجوقي  مقارن قدرت گرفتن ترکان عثماني بر آسياي غربي حکومت کردند. قدرت مرکزي سلجوقيان، که از آغاز تا سال 498ه/1104م ادامه داشت، دراين سال بر اثر کشمکش‌هاي داخلي ازهم  پاشيد. درايران سلجوقيان تا سال 590ه/1193م حکومت راندند. سلجوقيان از بزرگ ترين‌ و قدرتمندترين‌ سلاطين تاريخ اسلام پيش از حمله مغول‌اند. آنان به قوّت بي باکي و جنگ آوري در اندک زمان ايران، آسياي صغير (ترکيه امروز)، الجزيره و شام را به تصرف خود درآورند، سلسله هاي ديگر را برانداختند و به ضرب غارت و کشتار همه را مطيع خود کردند.

مشاهده مطالب...
خوارزمشاهیان

در سال 490ه/1096م ، يکي از غلامان ترک به نام انوشتََکين‌ غَرچه ، که درخدمت ملکشاه سلجوقي ، به حکومت خوارزم منصوب شد و خوارزم شاه لقب گرفت. فرزندان او تا سال 628ه/1230م‌ حکومت کردند. در زمان قطب الدين محمّد، ملقّب به علاءالدين، که پادشاهي مقتدر امّا مغرور و ضعيف النفس بود، مغولان به ايران حمله آوردند و با آن‌ که پسر او، سلطان جلال الدين مَنْکِبِرني، با رشادت بسيار در برابر مغولان ايستادگي کرد، امّا با کشته‌ شدنش سلسله خوارزم شاهيان برافتاد.خوارزم شاهيان با غلبه برحکومت هاي محلّي سلجوقيان سرزميني وسيع را به اطاعت درآوردند و در نتيجۀ قدرت بسیارآماج کينۀ خلفاي عبّاسي به خصوص الناصرالدین الله شدند. در حملۀ مغول، اين خليفه مهم ترين محرّک چنگيز به برانداختن خوارزم شاهيان بوده است.

مشاهده مطالب...
ایران دوره مغول

حمله مغول به ایران یکی از بزرگترین و زیانبارترین حملات، نیروهای خارجی به داخل ایران است. برخی حمله مغول را در توطئه چینیِ خلیفه عباسی الناصر لدین الله ؛ و یا اتحاد سرّیِ مسیحیان و مغولان، ریشه یابی می کنند. اما به نظر می رسد عامل اصلی در پیروزی مغولان، ضعف دستگاه خوارزمشاهیان بوده است که با بی تدبیری، کار را برای مغولان راحت کردند. اولین حمله مغول ها به ایران در سال 614 هجری قمری آغاز شد. حمله ای که اکثر شهرهای ایرانی را به ویرانی و تباهی کشاند.....

مشاهده مطالب...
ایلخانیان

پس از مرگ چنگيزخان مغول،* سرزمين هايي که به تصرّف وي درآمده بود بين بستگانش تقسيم شد. پهنۀ ‌ايران ‌به هُلاکوخان رسيد و او سلسله پادشاهي ايلخانان مغول يا خانان محلّي را تشکيل داد که حدود صد سال در ايران ادامه داشت. در واقع حکومت ایلخانان دور دوم حمله مغول به نواحی غربی بود که به فتح بغداد و سقوط خلافت عباسی منجر شد. در این دوره قتل و غارت مغولان، به تدریج جای خود را به حل شدن در فرهنگ ایرانی داد و ایلخانان مغول به تدریج مسلمان شدند.

مشاهده مطالب...
تیموریان

مردم ايران هنوز کشتارها، ويراني های حمله مرگبار مغول را فراموش ‌نکرده بودند که بارديگر قومي وحشي به سرکردگي تيمور بر سرزمين آنان حمله آورد. با این تفاوت که این بار مهاجمان نام مسلمان بر خود گذاشتند. تیمور گورکان معروف به تیمور لنگ یکی از بزرگترین فاتحان تاریخ به شمار می رود. شخصی که در شهر کش به دنیا آمد، سمرقند را پایتخت خود قرار داد. و پنجاه سال از عمر هفتاد و دو سالۀ خود را به جنگ مشغول بود و سی و شش سال حکومت کرد. وی در این مدت بر تمامی نواحی ایران دست یافت؛ بغداد و عراق، گرجستان، روسیه و مسکو، آنکارا و آناتولی، دشت های قبچاق، افغانستان، و هندوستان را در نوردید و در راه لشگر کشی به چین، جان سپرد. پس از او فرزندان و نوادگان او به حکومت ادامه دادند اما سیاست وحشیانۀ نیای خود را کنار گذاشتند.

مشاهده مطالب...

خبرخوان

با عضویت در خبرنامه سایت، ما آخرین اخبار سایت را به صورت خبرنامه برای شما ارسال می کنیم

از اینکه در خبرخوان عضو می شوید متشکریم

به ما بپیوندید

وبلاگ تاریخ اسلامفیس بوک سایت تاریخ اسلامتوییتر سایت تاریخ اسلام

گوگل باز سایت تاریخ rssyoutube